Obecnie stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego utrzymywana jest na bardzo niskim poziomie 0,1. Ma to wpływ na maksymalną wysokość odsetek od pożyczek, które od 29 maja 2020 r. wynoszą 7,2%. Odsetki maksymalne nie mogą w stosunku rocznym przekroczyć dwukrotności wysokości odsetek ustawowych. Odsetki ustawowe stanowią natomiast sumę stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych.

Ograniczenia dotyczące odsetek maksymalnych wynikają z Kodeksu cywilnego. Co istotne nie mają one zastosowanie do odsetek od obligacji. Powoduje to zróżnicowanie sytuacji podmiotów korzystających z różnych form finansowania.

W interpretacjach organów podatkowych pojawił się pogląd, że zapłata odsetek w części przekraczającej odsetki maksymalne nie jest kosztem podatkowym, ponieważ pożyczkobiorca jest zobowiązany do zapłaty jedynie do wysokości odsetek maksymalnych. Zapłata odsetek w wysokości wyższej powinna być rozpatrywana jako niezgodna z obowiązującymi przepisami. Po stronie pożyczkodawcy otrzymane odsetki stanowią natomiast przychód podatkowy w pełnej kwocie.

Jak rozliczyć w kosztach podatkowych zapłatę odsetek naliczanych przez kilka lat?

Wiele podmiotów płaci odsetki od pożyczek, które były naliczane przez kilka lat. W momencie zawierania tych umów stopa referencyjna NBP była na wyższym poziomie, co miało wpływ na wysokość odsetek od pożyczki ustalonych w umowie.

Uważam, że na moment zapłaty odsetek ich maksymalna wysokość nie powinna być ustalana wyłącznie w oparciu o stopę referencyjną, która obowiązuje w dniu zapłaty odsetek. Racjonalnym podejściem byłoby uwzględnienie stóp referencyjnych, które obowiązywały w okresach, kiedy odsetki były naliczane.

W praktyce oznaczałoby to, że osoby odpowiedzialne za rozliczenia podatkowe powinny prowadzić ewidencję uwzględniającą zmiany wysokości odsetek maksymalnych w poszczególnych okresach. Kalkulowanie odsetek wyłączenie w oparciu o stopę procentową wynikająca z umowy pożyczki może być niewystarczające, w szczególności jeżeli umowa nie jest zmieniana za każdym razem gdy zmienia się wysokość odsetek maksymalnych.

Osobnym tematem jest to, jak postąpić w przypadku częściowej spłaty pożyczki. Tutaj możliwości kwalifikacji dokonanej zapłaty jest kilka i wymagają one indywidualnej oceny zapisów umowy pożyczki.

Co z umowami zawieranymi na gruncie prawa obcego?

Umowy pożyczek zawierane na gruncie prawa obcego także podlegają przepisom o odsetkach maksymalnych. Wynika to wprost z art. 359 §  23 Kodeksu cywilnego. Postanowienia umowne nie mogą wyłączyć ani ograniczyć tych przepisów.

Istotnym jest, aby pamiętać o powyższych regulacjach przy przygotowywaniu rozliczeń podatku dochodowego uwzgledniających zapłatę odsetek. Warto dokonać przeglądu zawartych umów pożyczek i wyselekcjonować te, które przewidują oprocentowanie na poziomie przekraczającym 7,2%. W zależności od sytuacji można rozważyć m.in. renegocjowanie wysokości oprocentowania z pożyczkodawcą lub zapłatę odsetek wyłączenie do wysokości odsetek maksymalnych.

SUBSKRYBUJ
Podziel Się z Innymi!